9)Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը։

ա)6+7=13

բ)17-8=9

գ)15+3-9=9

դ)60+20-50=30

ե)2+9=11

զ)14-5=9

է)13-7+8=14

ը)70-30+60=100

10)Արկղում կա 14 կանաչ և 8 կապույտ գնդակ: Կանաչ գնդակները որքանո՞վ են ավելի կապույտներից:

Լուծում 14-8=6

Պատասխան՝ 6 գնդակով:

11)Երբ մայրիկը բաքի ջրից 30 լ օգտագործեց, բաքում մնաց ևս 40 լ ջուր: Որքա՞ն ջուր կար բաքում:

Լուծում 30+40=70

Պատսխան՝ 70 լ ջուր:

12)Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը:

ա) 24 + 36=60

բ) 36 +22=58

գ) 55-48=7

դ) 58-28=30

ե)54-26=28

զ)25 + 42=67

Քննարկվող հարցեր՝

1. Ի՞նչն են անվանում մեխանիկական շարժում: Ժամանակի ընթացքում մարմնի դիրքի փոփոխությունը այլ մարմինների նկատմամբ կոչվում է մեխանիկական շարժում:

2. Բերել մեխանիկական շարժման օրինակներ: Օրինակ է, երբ ես քայլում եմ, երբ ավտոմեքենա շարժվում է և այլն:

3. Ո՞ր մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին: Այն մարմինը, որի նկատմամբ դիտարկվում է այլ մարմինների շարժումը, կոչվում է հաշվարկման մարմին:

4. Շարժվող գնացքի վագոնում սեղանի վրա դրված է գիրք: Որ մարմինների նկատմամբ է գիրքը՝ ա. շարժվում, բ. մնում դադարի վիճակում: Օրինակ սեղանի նկատմամբ գիրքը մնում է դադարի վիճակում, իսկ դրսում կանգնած մարդու նկատմամբ այն շարժվում է:

5. Ի՞նչն են անվանում նյութական կետ: Այն մարմինը, որի չափերը տվյալ պայմաններում կարելի է անտեսել, կոչվում է նյութական կետ:

6. Ո՞ր դեպքում մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ, որ դեպքում՝ ոչ: Բերել օրինակներ: Օրինակ ինքնաթիռը, որը թռչում է մեծ բարձրության վրա, համարվում է նյութական կետ, իսկ թուղթը, որը գցում են վերևից ներքև, համարվում է ոչ նյութական կետ:

7.Հետևյալ ո՞ր դեպքերում ուսումնասիրվող մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ.

    ա) չափագլանով որոշում են պողպատե գնդի ծավալը;

    բ) դիտարկվում է Երկրի պտույտն իր առանցքի շուրջը; 

   գ) դիտարկվում է Լուսնի պտույտը  Երկրի շուրջը;

   դ) Ինքնաթիռը վայրէջք է կատարում:

8. Կարելի՞ է երկրագունդը համարել նյութական կետ: Այո, կարելի է համարել, սակայն որոշակի պայմաններում:

9. Ի՞նչն են անվանում շարժման հետագիծ: Հետագիծ կոչվում է այն որով շարժվում է տվյալ մարմինը:

10. Բերել ուղղագիծ և կորոգիծ շարժումների օրինակներ: Օդում թռչող ինքնաթիռի հետագիծը ուղղագիծ է, իսկ թղթի վրա նկարած կոր գիծը կորագիծ է:

11. Դիտարկել սեղանի վրա գլորվող և գետին ընկնող գնդիկի շարժումը: Գծել նրա շարժման հետագիծը:

12. Ի՞նչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ: Հետագծի այն տեղամասի երկարությունը, որով շարժվել է մարմինը որոշակի ժամանակամիջոցում, կոչվում է մարմնի անցած ճանապարհ:

13. Ինչո՞վ է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից: Հետագիծը ցույց է տալիս՝ որտեղով է շարժվել մարմինը։

Անցած ճանապարհը ցույց է տալիս՝ քանի մետր է անցել մարմինը։

14. Կհանդիպե՞ն արդյոք երկու նյութական կետեր, եթե հայտնի է, որ դրանց հետագծերը հատվում են: Հետագծերի հատվելը դեռ չի նշանակում, որ նյութական կետերը հանդիպելու են։ Դրա համար անհրաժեշտ է, որ նրանք միաժամանակ լինեն նույն կետում։

15. Չափեք  ձեր քայլի միջին երկարությունը և որոշեք տնից մինչև մոտակա կանգառը ձեր անցած ճանապարհը:

Քարտեզագիրները օգտագործում են հատուկ պայմա- նական նշաններ, որոնց միջոցով արտահայտում են տարբեր աշխարհագրական տվալներ՝ գուղ, քաղաք, օգտակար հանածոներ և այլն: Օրինակ՝ սև աստղերը՝ քարտեզի վրա ներկայացում են քաղաքները, աստղեր՝ մայրաքաղաքները,

Yuki from Japan

I like living in the UK. People are always polite and friendly, which makes me feel welcome. It often rains, but I do,t mind because I love the green parks. I enjoy drinking tea with my frends and learning about British traditions. British food is different, but I like it. I sometimes miss Japanese food.

Իմ կարծիքով պատրանք ունենալը ունի լավ և վատ կողմեր: Լավ կողմն այն է, որ ծայրահեղ պահերին այն կարող է վճռորոշ դեր խաղալ և նույնիսկ փրկել կյանքեր, ինչպես Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործության մեջ էր: Իսկ վատ կողմն այն է, որ մենք ապրում ենք իրական աշխարում իր լավ և վատ կողմերով, և իրականությունից կտրվելը այդքան էլ ճիշտ չէ:

1.Ի՞նչ է աստիճանացանցը, և ինչու՞ են այն պատկերում քարտեզին: Քարտեզի վրա միջօրեականների և զուգահեռականների հատումից առաջանում է ցանց, որը կոչվում է աստիճանացանց: Կոորդինատների և աստիճանացանցի իմացությունը թույլ է տալիս ճշգրիտ որոշել օբյեկտի հասցեն, ինչպես նաև կատարել որոշ չափումներ:

2. Որո՞նք են աստիճանացանցի բաղադրիչները: Աստիճանացանցի երկու բաղադրիչներն են՝ զուգահեռականները և միջօրեկանները:

3.Ո՞ր երկու գծերն են երկրագունդը պայմանականորեն բաժանում չորս կիսագնդերի: Բաժանարար գծերն են՝ հասարակածը և Գրինվիչի միջօրեականը:

4.Ի:նչ է աշխարհագրական լայնությունը և ի՞նչ է աշխարհագրական երկարությունը: Քարտեզի վրա գտնվող ցանկանցած կետ ունի առնվազն երկու կոորդինատ՝ հեռավորությունը հասարակածից, որը կոչվում է աշխարհագրական լայնություն և հեռավորությունը Գրինվիչի միջօրեականից, որը կոչվում է աշխարհագրական երկարություն:

5.Ո՞րն է կետի ճշգրիտ տեղորոշման համար անհրաժեշտ երրորդ կոորդինատը: Երրորդ կոորդինատը վայրի բարձրությունն է ծովի մակարդակից:

4)Լուծի՛ր խնդիրը․

ա)Աննան ներկեց 6 ուղղանկյուն, իսկ բազմանկյուն՝ 3-ով ավելի։ Քանի՞ բազմանկյուն ներկեց Աննան:։

Լուծում՝ 6+3=9

Պատասխան՝ 9 բազմանկյուն:

բ)Բակում խաղում էր 10 երեխա։ Նրանցից սկզբում հեռացավ Արենը, Արամը իսկ հետո՝ Հայկը։ Քանի՞ երեխա մնաց բակում։

Լուծում՝ 10-3=7

Պատասխան՝ 7 երեխա:

5)Կազմի՛ր հավասարություն, տեղադրի՛ր բաց թողնված նշանները՝ «+», «-».

10 +2 = 12

15 -3 = 12

6 -6 = 0

17 -1 = 16

6 +3 = 9

23 + 5 = 28

143 -2 = 141

88 -2 = 86

6) Արամը 10 տարեկան է, իսկ նրա կրտսեր եղբայրը՝ Արամից 2 տարով փոքր։ Քանի՞ տարեկան է Արամի կրտսեր եղբայրը։

Լուծում՝ 10-2=8

Պատասխան՝ 8 տարեկան:

7)Տուփում կար 55 մատիտ: Աշոտը 8–ով ավելացրեց դրանց քանակը: Քանի՞ մատիտ եղավ տուփում։

Լուծում՝ 55+8=63

Պատասխան՝ 63 մատիտ:

8)Արկղում կար 15 կգ սալոր: Վարդանը 9կգ–ով ավելացրեց այն: Քանի՞ կիլոգրամ եղավ սալոր արկղում:

Լուծում՝ 15+9=24

Պատասխան՝ 24 կգ սալոր:

4×3=12

5×5=25

5×3=15

4×8=32

4×9=36

5×9=45

4×7=28

5×0=0

4×10=40

5×10=50

4×3=12

5×2=10

5×6=30

4×6=24

4×5=20

4×2=8

5×8=40

4)Լուծի՛ր խնդիրը․

ա)Արշակը ներկեց 5 եռանկյուն, իսկ քառակուսի՝ 2-ով ավելի։ Քանի՞ քառակուսի ներկեց Արշակը։

Լուծում՝ 5+2=7

Պատասխան՝ 7 քառակուսի:

բ)Բակում խաղում էր 7 երեխա։ Նրանցից սկզբում հեռացավ Աշոտը, իսկ հետո՝ Արամը։ Քանի՞ երեխա մնաց բակում։

Լուծում՝ 7-2=5

Պատասխան՝ 5 երեխա:

5)Կազմի՛ր հավասարություն, տեղադրի՛ր բաց թողնված նշանները՝ «+», «-».

7 + 2 = 9

9 – 3 = 6

4 – 4 = 0

7 – 1 = 6

8 – 3 = 5

3 + 5 = 8

7 – 2 = 5

5 + 2 = 7

6)Անուշը 6 տարեկան է, իսկ նրա կրտսեր եղբայրը՝ Անուշից 1 տարով փոքր։ Քանի՞ տարեկան է Անուշի կրտսեր եղբայրը։

Լուծում 6-1=5

Պատասխան՝ 5 տարեկան:

7)Տուփում կար 12 ամրակ: Գայանեն 8–ով ավելացրեց դրանց քանակը: Քանի՞ ամրակ եղավ տուփում։

Լուծում 12+8=20

Պատասխան՝ 20 ամրակ:

8)Արկղում կար 12 կգ խնձոր: Պապիկը 8 կգ–ով ավելացրեց այն: Քանի՞ կիլոգրամ խնձոր եղավ արկղում:

Լուծում 12+8=20

Պատասխան՝ 20 ամրակ:

2×5=10

2×7=14

3×3=9

3×6=18

3×2=6

2×9=18

2×10=20

2×1=2

3×1=3

3×10=30

3×6=18

2×8=16

2×0=0

3×0=0

Զայսու ժամանակ միաբանեալ Ալանք լեռնականօքն ամենայնիւ, յինքեանս արկանելով եւ զկէս Վրաց աշխարհին` մեծաւ ամբոխիւ տարածեալ ընդ աշխարհս մեր: Ժողովէ եւ Արտաշէս զիւրոց զօրացն բազմութիւն, եւ լինի պատերազմ ի մէջ երկոցունց ազգացն քաջաց եւ աղեղնաւորաց: Սակաւ ինչ տեղի տայ ազգն Ալանաց, եւ գնացեալ անցանէ ընդ գետն մեծ Կուր, եւ բանակի առ եզերբ գետոյն ի հիւսիսոյ եւ հասեալ Արտաշէս բանակի ի հարաւոյ, եւ գետն ընդ մէջ նոցա:

Բայց քանզի զորդի Ալանաց արքային ձերբակալ արարեալ զօրացն Հայոց ածեն առ Արտաշէս` զխաղաղութիւն խնդրէր արքայն Ալանաց, տալ Արտաշիսի զի՛նչ եւ խնդրեսցէ. եւ երդմունս եւ դաշինս ասէր հաստատել մշտնջենաւորս, որպէս զի մի՛ եւս մանկունք Ալանաց ասպատակաւ հինից ելցեն յաշխարհս Հայոց: Եւ չառնուլ յանձն Արտաշիսի առ ի տալ զպատանին` գայ քոյր պատանւոյն յափն գետոյն ի դարաւանդ մեծ, եւ ի ձեռն թարգմանաց ձայնէ ի բանակն Արտաշիսի:

Այս ժամանակ ալանները, բոլոր լեռնականների հետ միաբանվելով, Վրաց աշխարհի կեսն էլ իրենց կողմը ձգելով, մեծ բազմությամբ գալիս սփռվում են մեր աշխարհում: Արտաշեսն էլ ժողովում է իր զորքերի բազմությունը, և տեղի է ունենում պատերազմ երկու քաջ և աղեղնավոր ազգերի միջև: Ալանների ազգը փոքր — ինչ հետ է նահանջում և մեծ Կուր գետն անցնելով` բանակ է դնում գետի ափին` հյուսիսայինն կողմից. Արտաշեսն էլ գալով բանակում է գետի հարավային կողմում. գետը բաժանում է երկուսին:

Բայց որովհետև հայոց զորքերն ալանների թագավորի որդուն բռնում Արտաշեսի մոտ են բերում, ալանների թագավորը հաշտություն է խնդրում` խոստանալով տալ Արտաշեսին` ինչ որ ուզի, առաջարկում էր նաև երդումով դաշինք անել, որ ալանների երիտասարդներն այնուհետև չասպատակեն Հայոց աշխարհը: Երբ Արտաշեսը չի համաձայնում պատանուն հետ տալ, պատանու քույրը (Սաթենիկը) գալիս է գետի ափը, մի բարձրավանդակ և թարգմանների միջոցով ձայն է տալիս (խոսքն ուղղում է) Արտաշեսի բանակին:

2. Այս բառերն ու բառաձևերը գտիր և դուրս գրիր գրաբար հատվածից.

ժողովում է-ժողովէ , լինում է- լինի, տեղի է տալիս (նահանջում է)-տեղի տայ , անցնում է-, բանակում է (բանակ է դնում), գալիս է, ձայնում է (ձայն է տալիս), այս ժամանակ, պատանու քույրը, գետի ափը, Արտաշեսի բանակը, գնալով, հասնելով, միաբանվելով,բոլոր լեռնականների հետ միաբանվելով, ձերբակալելով, մեծ բազմությամբ, երկու քաջ և աղեղնավոր ազգերի միջև, Ալանների արքայի որդուն, գետը նրանց միջև, երդումներ և դաշինք, ալանների երիտասարդները: ատ լավ, այսինքն դու ուզում ես գտնել այս ժամանակակից հայերեն բառերն ու բառաձևերը գրաբարյան մի տեքստում, և դուրս բերել դրանց համապատասխան գրաբարյան ձևերը։

3․ Գրիր այս բառերի նույնանիշները (նույն իմաստն ունեցող բառեր).

Վրաց աշխարհ-Վրաստան, Հայոց աշխարհ-Հայաստան:

4․ Ի՞նչ վերաբերմունք ունի հեղինակն ալանների նկատմամբ (գրի՛ր և պատճառաբանի՛ր):

5․ Ի՞նչ իմացար Արտաշեսի և Սաթենիկի մասին:

Ընտրիր եռանիշ թիվը:

ա 3

բ 222

գ 33

գ 3333

Կազմիր անվանում – թիվ զույգեր:

երկու հարյուր ութ- 208

ութ հարյուր երկու-802

երկու հարյուր ութսուն-280

ութ հարյուր քսան-820

Ընտրիր 342 թվի տասնավորը:

ա 3

բ 2

գ 4

գ 34

Ընտրիր այն շարքը, որում բոլոր թվերի միավորը 8 է:

ա 80, 800, 8, 88

բ 828, 88, 768, 28

գ 283, 86, 480, 80

գ 824, 808, 888, 85